پت شاپ ژیوان – مرجع نگهداری حیوانات خانگی 

راهنمای جامع مراقبت از حیوانات خانگی در شرایط بحران و جنگ

حیوانات خانگی اعضای جدایی‌ناپذیر خانواده‌اند. در شرایط بحرانی مثل جنگ، زلزله، آتش‌سوزی گسترده، یا تخلیه اضطراری، مانند هر انسانی به مراقبت، امنیت و برنامه‌ریزی نیاز دارند. آماده نبودن می‌تواند منجر به خطرات جدی، آسیب دیدن یا از دست دادن حیوان شما شود. در این راهنما، از تجربه‌های جهانی و اصول علمی، تا نکات عملی مخصوص شرایط ایران در بحران‌ها ارائه شده است.

🧭 ۱. داشتن «برنامه اضطراری» — اولین گام حیاتی

قبل از هر چیز، یک برنامه‌ی اضطراری مدون برای حیوانتان طراحی کنید. این برنامه باید شامل موارد زیر باشد:

✔️ تعیین نقش اعضای خانواده

• چه کسی مسئول بردن حیوان به پناهگاه است؟

• چه کسی کیت حیوان را آماده می‌کند؟

• اگر شما حضور نداشتید، چه کسی مراقبت از حیوان را به عهده می‌گیرد؟

✔️ آدرس‌ها و مسیرهای پشتیبان

چند مکان امن (دوستان، آشنایان خارج از محدوده بحران، خدمات نگهداری حیوان) را شناسایی کنید. این مکان‌ها باید قبل از بحران بررسی شوند تا در شرایط اضطراری وقتِ زیادی از دست نرود.

✔️ آگاهی از قوانین اسکان

در بسیاری از شرایط بحرانی، پناهگاه‌های عمومی ممکن است حیوانات را نپذیرند. در برنامه‌ریزی، مکان‌های حامی حیوان (pet-friendly) مثل دامپزشکی‌ها، هتل‌ها یا مراکز حمایتی را درنظر بگیرید. 

📌 نکته: حتی اگر پناهگاه رسمی هیچ حیوانی را نمی‌پذیرد، داشتن فهرستی از محل‌های جایگزین باعث کاهش استرس و سردرگمی خواهد شد.

🎒 ۲. کیت اضطراری مخصوص حیوان — آماده باشید

مثل انسان‌ها، حیوانات نیز در بحران به چیزهای اساسی برای زنده ماندن و آرامش نیاز دارند، از جمله:

📦 اقلام ضروری

• آب تمیز (حداقل ۷–۱۰ روز)

• غذا (مقدار کافی خشک و کنسروی)

• داروها و مکمل‌ها (اگر حیوان بیماری خاص دارد)

• اطلاعات پزشکی (عکس، نسخه‌ها، تاریخ واکسیناسیون)

• پتو یا اسباب‌بازی‌های آشنا (برای کاهش استرس)

• قلاده، بند و باکس حمل مخصوص حیوان

• لوازم بهداشتی – کیسه‌های زباله، دستمال مرطوب، خاک گربه

این کیت باید همیشه در دسترس باشد و در سریع‌ترین زمان قابل حمل باشد، حتی اگر مجبور به خروج فوری شوید. (Ready.gov)

🐶🐱 ۳. شناسایی حیوان — کلید بازگشت در صورت گم شدن

یکی از خطرناک‌ترین عواقب بحران، گم شدن حیوان است. برای جلوگیری از آن:

📌 روش‌های موثر:

✔️ داشتن قلاده با پلاک قابل‌خواندن و شماره تماس
✔️ میکروچیپ با اطلاعات به‌روز (شماره تماس شما، آدرس و شخص تماس جایگزین)
✔️ عکس‌های واضح از حیوان (برای پوستر گمشدگان)
✔️ ارسال عکس برای آشنایان نزدیک و گروه‌های محلی

میکروچیپ یکی از بهترین راه‌ها برای بازگرداندن حیوان پس از بحران است. 

🚐 ۴. هنگام تخلیه — حیوانتان را تنها نگذارید

هر زمان که مجبور به تخلیه اجباری هستید:

✔️ حیوان را با خود ببرید

یکی از مهم‌ترین توصیه‌های جهانی این است:
💡 اگر شما باید بروید، حیوانتان هم باید همراهتان باشد.
تنها گذاشتن حیوان در خانه می‌تواند به‌مراتب خطرناک‌تر از قرار گرفتن شما در معرض خطر باشد. 

✔️ حمل و نقل امن

• از قلاده یا باکس مناسب استفاده کنید

• اگر امکان دارد، از قبل چند بار تمرین حمل و سفر با حیوان داشته باشید تا اضطرابش کمتر شود

🏠 ۵. پناه‌گیری در همان مکان (خانه یا جای امن)

اگر شرایط جنگی یا بحران ایجاب می‌کند تا در خانه بمانید:

✔️ انتخاب اتاق امن

• اتاقی بدون پنجره یا کمِ نور

• دور از سروصدا، خطر انفجار، شیشه شکسته

• محل قرار دادن کیس اضطراری حیوان کنار شما

✔️ آرامش و ایمنی بیشتر

• وسایل خطرناک و سموم را دور از دسترس قرار دهید

• آب و غذا به مقدار کافی تهیه کنید

• اگر حیوان پنهان می‌شود، مکان‌های احتمالی پنهان‌شدن را پیدا کنید

🩹 ۶. اولین کمک و برخورد با حیوان استرس‌زده

در بحران، حیوان‌ها رفتار متفاوتی از خود نشان می‌دهند:
📌 ترس، پنهان شدن، حمله‌ور شدن یا سردرگمی.

🔹 اقدامات مهم:

• آرامش خود را حفظ کنید

• اگر حیوان زخمی شد سریعاً با دامپزشک تماس بگیرید

• از تماس فیزیکی با حیوانی که ترسیده اجتناب کنید

• در صورت امکان، دانستن اصول اولیه‌ی کمک‌های اولیه به حیوانات می‌تواند حیاتی باشد

💡 ۷. آسیب‌ها و بیماری‌ها در بحران — پیشگیری بهتر از درمان

در بحران ممکن است حیوان در معرض خطرات بیشتری قرار گیرد:

📍 بیماری‌های پس از بحران

• بروز بیماری‌های عفونی

• گزش یا حمله‌ی حیوانات وحشی

• آلودگی آب یا غذا

برای جلوگیری از این موارد:

• واکسیناسیون را تا حد امکان به‌روز نگه دارید

• از آب و غذای سالم استفاده کنید

• مراقب حیوانات ولگرد پس از رویداد باشید

• در صورت مشاهده هرگونه بیماری یا رفتار غیرطبیعی، سریعاً با دامپزشک تماس بگیرید .

📌 نتیجه‌گیری و توصیه‌های پایانی

💡 آمادگی قبل از بحران همیشه بهتر از واکنش در هنگام وقوع است.

یک برنامه‌ی اضطراری دقیق برای حیوانتان، کیت کامل و مشخص، اطلاعات تماس درست، و تمرین‌های ساده می‌تواند تفاوت بین حفظ زندگی و از دست دادن آن باشد.

• اگر مجبور به تخلیه شدیم و پناهگاه حیوان نپذیرفت چه کنیم؟

• چقدر غذا برای شرایط اضطراری ذخیره کنیم؟

• چطور استرس حیوان را در صدای انفجار کم کنیم؟